Het is vrijdag-middag 4 mei rond 3 uur - Nationale Herdenkingsdag - en ik ben weer thuis. Ik zit achter m'n eigen computer op m'n eigen stoel en zie in de tuin dat Eva's appelboom nog bloeit, de laatste restjes, voor de blaadjes als sneeuw in de tuin zullen dwarrelen, een welhaast Japans/Chinees tafreel! De tuin kan wel wat aandacht gebruiken, maar zal nog even moeten wachten. Ik heb vanmorgen bloed laten prikken en een longfoto laten maken en hoop aan het eind van de middag te horen hoe het er voor staat. Zelf denk ik dat de ontsteking wel voorbij is en het een kwestie van aansterken is, volgens de dokter 2 a 3 weken, want herstel van longweefsel gaat niet snel en kost veel energie. Intussen heb ik een drankje tegen het hoesten, dat scheelt een heel stuk, dat het ook de slaap bevordert heb ik nog niet gemerkt, maar er gaat nog veel door m'n hoofd. Ik heb alle kinderen alweer gezien, Eva was er gistermorgen al om 9 uur en gistermiddag terug met Tijn. Wat een kleinzoon, hij moest lachen toen hij me zag, wat ik me goed kan voorstellen. Maarten kwam gezellig gisteravond Chinees eten en Wouter, Marloes en Vera waren er vanmorgen om 10 uur om dag te zeggen op weg naar Italie. Iedereen maakt het goed, Eva en Tijn doen het goed, Maarten als altijd en Wouter, Marloes en Vera toe aan vacantie. Vera is geloof ik geen makkelijke baby maar ze moest toch ook een beetje lachen toen ze me zag. Goed weer thuis te zijn!

Iedereen blij met de cadeautjes en het popje voor Vera mag ik nog even houden om zelf mee te spelen!

Gisteren rond 5 uur in de ochtend ben ik thuisbezorgd, als een soort postpakketje van hand tot hand gegaan tussen Pingyao en hier.

Op 2 mei om 8.30 smorgens werd ik door Mondial Assistance opgebeld met de boodschap dat de terugreis zo goed als rond was en dat ik kon pakken en me klaar maken om rond 2 uur te vertrekken. Ik ben dan nog behoorlijk ziek en kort-ademig en dring dus aan op goede begeleiding. Ik kan m'n spullen niet zelf hanteren. De koffer die immers niet meer zou vliegen maar treinen is intussen veel te zwaar! Alle hulp wordt toegezegd en inderdaad heb ik op een paar kleine stukjes na nergens voor hoeven zorgen. Ik wordt om 2 uur opghaald en naar de taxi gebracht. Het afscheid is roerend, mevrouw Rainbow - dat is haar vertaalde naam - en haar man nemen hartelijk afscheid en wensen me alle sterkte. Ze hebben ook zo goed en zo kwaad als dat ging de afgelopen dagen voor me gezorgd - thee, warm water, bananen, en zich verbaasd dat ik zo weinig at. Alle aanwezige personeel wuift me uit. Kijk goed uit en rustig aan!

Na een rit van 2 uur levert de chaufeur me af bij de inchecq- balie van China Eastern voor vlucht MU 5478 van Taiyuan naar Shanghai, geplande vertrektijd 17.10. Dat zal 18.05 worden. Ik moet dik bijbetalen voor het overgewicht, maar ja! Ik wordt in een rolstoel naar de wachtkamer bij de gate gebracht en zie kans onderweg nog een panda voor Max te kopen. Belofte maakt schuld! Dan een tijd wachten, maar ik mag als eerste in het vleigtuig en de omstanders zorgen ervoor dat ik water krijg. Tijdens de vlucht krijg ik alle aandacht en weer wacht er een rolstoel. De jongen pikt mijn koffer van de band en net zo makkelijk brengt hij rolstoel, waarop ik,en koffer naar de aankomsthal. Een meneer neemt de koffer over en ik moet zelf even lopen. Haal ik de vervolgvlucht nog? De rit van Shanghai Nationaal naar Internationaal duurt ruim een uur. Ik word in een mercedes-taxi geinstalleerd en zoef, daar gaan we door donker Shanghai. Ruim op tijd zijn we bij de andere luchthaven. Hij kan me niet naar binnen brengen, de auto, snap je? Maar het is niet ver! Toch nog even zoeken maar dan vindt ik de balie van Air France, want ik vlieg naar huis met onze eigen KLM. Weer overgewicht en nog meer dokken, wie spaart er nou ook ceramiek! (Alles is overigens heel overgekomen!) Dan weer de rolstoel op en naar de gate. Weer als eerste in dit zeer grote luchtschip. Ik kom op een wat ongelukkige plaats terecht waar het vreselijk tocht. Iedreen is druk dus ik laat het maar even zo, gehuld in de blauwe KLM-deken. Maar dan heeft een stewardess het door en krijg ik een nog vrije stoel in de sjieke bussiness-klass, met een stoel die je alle kanten op kunt laten vormen, ook een soort bed. Iedreen slaapt al, dus het duurt even voor ik door heb hoe de bediening werkt. maar dan vindt ik een plezierige stand en slaap warempel een paar uur. Even voor het landen ben ik weer wakker en maak me gereed voor de ontbarking. Als iedereen weg is, nu dus de laatste, wacht me een minicar, die me snel door de mareschausee lootst en aflevert bij de band. M'n koffer is er vrijwel meteen en nu moet ik even op zoek naar de STA-balie (Schiphol Transfer Assistance - je leert vanalles bij zo'n avontuur) maar alles is goed aangegeven. Even op de taxi wachten en daar gaan we naar de A2 en zoef naar huis. Ook dan is het al druk rond Utrecht. Om 5 uur plaatselijk, mijn tijd 11 uur ben ik thuis in Den Bosch. Het huis staat er nog. Puffend en steunend ga ik uitpakken en voor Eva er is heb ik alles al bijna op z'n plek.

Ik heb een schitterende vacantie gehad, om nooit te vergeten!

Ik heb veel mooie plekken en plaatsen gezien en veel mensen gesproken. China is een land in beweging waar enorm veel gebeurd. Het is boeiend daar een beetje van te zien en wat fragmenten mee te beleven. De mensen zijn vriendelijk en toegankelijk. maar spreken weing en slecht engels. Waarom zouden ze ook, ze zijn met veel meer en komen meestal niet over de grens. Ze moeten letters uitspreken waar ze volstrekt niet aan gewend zijn en r en l blijven moeilijk. Het land is enorm in opbouw, overal zie je bouw-activiteit. Wegen. bruggen, spoorwegen, huizen, kantoren, overal wordt gebouwd. Ook in de kleine plaatsen is er activiteit.Je ziet ook hele wijken gesloopt worden.China is een modern land met computers, televisies en telefoons. Er is een enorme groep midenklasse, die het goed maakt en zich ook vacantie in eigen land kan permiteren. Omdat bijna alle plekken waar ik geweest ben, toeristisch van aard zijn, ben ik ze in grote drommen tegengekomen. Ze zijn niet echt leuk, druk, massaal, foto's van zichzelf makend en zich nergens iets van aan trekkend. Ook de plaatselijke Chinezen vinden ze niet leuk, maar ja, ze brengen wel geld in het laatje. Arm zijn de boeren. Hun opbrengst is nauwlijks voldoende om van te leven. Bijna alle boeren-vrouwen moeten er bij werken als gids, handelaar of iets dergelijks. Het leven is duur geworden en de prijzen zijn voor hen nauwlijks meer te volgen. Het is sappelen, ook voor sjouwers, kleine handel. kleine ambachten en dergelijke. Het onderwijs is goed en verplicht tussen 3 en 18. Ze leren allemaal engels sinds 10 jaar en vooral jonge meiden willen wel oefenen. De jongens zijn te hanig of durven niet. Ik heb met heel veel leuke meisjes en jonge vrouwen gesproken en zo.n 10 mail-adressen in m'n bagage om te gaan communiceren. M'n mooiste contact was met Yang Li in Dali. Ze liet trots haar school zien en we dronken om 5 uur een drankje samen. Ze heeft beloofd hard te gaan studeren om mij over 4 of 5 jaar op te zoeken. Ik ben haar vriend en met tranen in de ogen neemt ze afscheid. Ze heeft geen computer, maar ik zal haar schrijven Yun Nang Province; Xiang Yun County; Yun nan Yi town; Long Dong Village. Als ik aan Yang Li schrijf weet de postbode haar wel te vinden. Stuur maar twee brieven, laatst was er een zoek geraakt! Gelukkig heb ik ook het adres van haar school! Maar er zijn nog Lisa en Anna van de boot , en Luther. Su Ye Fen van het koffiehuis in Dali. Daphne, Daisy en Anna uit Xian, Xiao Yong Hong, Chen Zhijie en Zhang Jian Jun uit de trein naar Xian en vergeet Bong en Hovan niet uit Vihn Vietnam.

Het was een rijke reis met een schat aan ervaringen en het gevoel dat je in zo'n vreemd land kunrt bewegen en je weg vinden. Met aandacht en geduld kun je goed communiceren ook al spreek je elkaars taal niet. Je moet wederzijds wel open staan. Veel gestelde vraag was waarom ik in confusius naam alleen was. Waar was m'n vrouw? Gescheiden? Maar dan nog! En je kinderen dan? Werken? Maar ze moeten toch voor jou zorgen! Je ziet er niet uit als 65! Zoek dan iemand anders. Ja het praat wel makkelijk zo, nu je alleen bent. Stellen zijn meestal met zich zelf bezig. Nooit zo naar gekeken. En dan is het niet lastig hun leeftijd, situatie, werk. inkomen, woonsituatie en wat al niet te bespreken. Ik heb heel veel geleerd! Wonen is duur en ingewikkeld. De staat is eigenaar van de grond. Je 'koopt'voor 15 of 12 jaar een woning of flat of je huurt. Na verloop van tijd moet je verhuizen en opnieuw een onderkomen zoeken.

China is een modern land, hard op weg om z'n eerste positie in de wereld in te nemen en te zorgen dat dat binnen ook klopt. Het is natuurlijk een communistisch land, met daarbij horende voorzieningen op sociaaal, medisch en educatief gebied. Maar het is ook een modren kapitalistisch land, alles gericht op geld verdienen en uitgeven. Als je niet mee kunt heb je pech, hoewel ik denk dat de familie-band heel hecht is en je elkaar altijd moet steunen. Alle beetjes helpen en zo is er een familie-inkomen waar tedereen van meeleeft. Eten is goedkoop en makkelijk te verkrijgen. Overal wordt eten aangeboden, op markten op straat en in alle denkbare hoeveelheden: hele stapels en kliene oogstjes van een dag. Je mag een kind hebben met z'n tweeen als je er meer maakt krijg je straf en moet je boete betalen. Ook de voorzieningen voor volgende kinderen moet je zelf betalen. Je kunt het recht op twee kinderen kopen en er zijn regelinging met het al dan niet aanwezig zijn van kinderen bij broers of zussen.

Ze snappen ook dat ze in ras tempo vergrijzen en als ze de een-kind-politiek volhouden, ze straks onvoldoende kinderen hebben om voor de oudjes te zorgen. Als iedere twee mensen een opvolger krijgen sterf je op den duur uit! De discussie loopt. Meisjes zijn favoriet, die blijven inde geboorte-plaats wonen en kunnen straks dus zorgen. Jongens moeten naar de plaats van het meisje.

Een heel modern land dat oogt als onze steden met wegen en plantsoenen en schoonmakers en auto's en winkels en kantoren en mensen in westerse kleding. Tegelijk zie je een klein meisje parmantig een krant uitvouwen en haar drukje doen op straat! Moeder rolt haar trui omhoog engeeft de baby haar borstin de bus. Ze legt me uit dat de een bijna leeg is maar de ander nog vol dus geen probleem! Onder het verkeerslicht regelt de agent het verkeer, in pas met rood of groen. Alle bewegingen die hij maakt zijn model als op het exervitie-veld. Het hele personeel staat op de stoep aangetreden in uniform, krijgt de pep-talk van de baas over zich heen en yelt na afloop. Het is een spuwen en rochelen dat het een feest is en je moet oppassen niet geraakt te worden. Niets beter dan warm water als je ziek bent! Allemaal China.

Ik ga vast nog terug naar Beijing en dan verder met de trein via Mongolie en Siberie naar Perm en Moskou en terug naar huis. Ik kan de adviezen van m'n russische bus-genoot toch niet ongebruikt laten.

Dit najaar, op een ander moment? We zien wel! Dank voor je aandacht en je reacties. Het is leuk iets terug te horen.